Ի՞նչ է ավելացված շաքարը

Ավելացված շաքարը այն շաքարն է, որը սննդին ավելացվում է արտադրության կամ պատրաստման ընթացքում, ոչ թե բնականորեն պարունակվում է մթերքում։

Օրինակ՝

• շաքար (սպիտակ, շագանակագույն)

• գլյուկոզա, ֆրուկտոզա, սուկրոզա

• եգիպտացորենի օշարակ (HFCS)

• մեղր, օշարակներ (երբ ավելացված են արտադրանքին)

Օրական թույլատրելի քանակ․

 ԱՀԿ (WHO) առաջարկություն․

• <10% ընդհանուր էներգիայից՝ առավելագույն սահման

• <5%՝ առողջության լրացուցիչ օգուտների համար

 Օրինակ (2000 կկալի դեպքում)՝

• 10% = մոտ 50 գ շաքար/օր

• 5% = մոտ 25 գ շաքար/օր

 Գործնականում՝ 1 թեյի գդալ շաքար ≈ 4–5 գ

Ավելացված շաքարի հիմնական աղբյուրները

ըմպելիքներ (սա ամենամեծ աղբյուրն է շատ երկրներում)

• գազավորված ըմպելիքներ

• էներգետիկ ըմպելիքներ

• քաղցրացված հյութեր և կոմպոտներ (այդ թվում տանը պատրաստված)

• սառը թեյեր

քաղցրավենիք

• թխվածքաբլիթներ

• տորթեր

• կոնֆետներ

• շոկոլադ

• վաֆլի

• մուրաբա, ջեմ

«Առողջ թվացող» մթերքներ

• մրգային յոգուրտներ

• պատրաստի նախաճաշեր, եգիպտացորենի փաթիլներ

• մուսլիներ / granola

• սոուսներ (կետչուպ, բարբիքյու)

Ինչպե՞ս հասկանալ շաքարի քանակը․ պիտակի ընթերցում

 Նայեք՝ ածխաջրեր բաժինը

• Սա ցույց է տալիս ընդհանուր շաքարը (բնական + ավելացված), որոշ դեպքերում առանձին տողով կա նշում ավելացված շաքարի վերաբերյալ

Պիտակի վրա բաղադրիչները նշվում են ըստ քանակի նվազման՝ շատից քիչ։

 Եթե շաքարը  գտնվում են առաջին 3 բաղադրիչների մեջ → շաքարը բարձր է

Արագ գնահատման կանոն

• <5 գ/100 գ → ցածր շաքար

• 5–10/100 գ → միջին

• >10/100 գ → բարձր

• Առողջության հիմնական ռիսկեր

Ավելացված շաքարի բարձր օգտագործումը կապված է թվարկվածների հետ՝

• Հավելյալ քաշ և գիրություն

• 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետ

• ատամների կարիես

• ճարպային լյարդ

• սրտանոթային ռիսկերի աճ

• քաղցի կարգավորման խանգարում (ավել ախորժակ)

Շաքարի մոտավոր պարունակությունը ՝ կարելի է հաշվել շաքարի կտորների տեսքով գամ թեյի գդալներով, 1 կտոր/1 թգ 4-5 գրամ

Coca-Cola / Pepsi (330 մլ)՝ ≈ 35–37 գ շաքար / 330 մլ (մոտ 7–9 թեյի գդալ շաքար է),     1 լիտր՝ ≈ 100–110 գ շաքար

Մրգային յոգուրտ (150–200 գ)՝ ≈ 10-20 գ շ ավելացված աքար / 150–200 g

 Կետչուպ՝ 1 ճգ (15 գ) ≈ 3–4 գ շաքար, 100 գ ≈ 20–25 գ շաքար

Մուրաբա / ջեմ՝ 100 գ ≈ 45–60 գ շաքար, 1 ճգ (20 գ) ≈ 9–12 գ շաքար

Կաթնային շոկոլադ  (50 գ) ≈ 20–30 գ շաքար

Վանիլային  պաղպաղակ՝  100 գ ≈ 15–22 գ

Լցնովի պաղպաղակ  (McDonald’s)՝  1 բաժին ≈ 12–20 գ

Պաղպաղակի ընդհանուր աշխաջրերի մոտ 70–90% ավելացված շաքարն է

Վաֆլի ցիտրուսային կամ այլ միջուկով՝  100 գ ≈ 30–40 գ շաքար

Շոկոլադապատ վաֆլի՝  100 գ ≈ 35–45 գ շաքար